Kuduz Hastalığı Nedir ?Kuduz Hastalığının Bulaşma Şekli?Belirtileri ve Korunma

  • 0 yorum
  • 974 görüntüleme

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

*

Çevrimdışı Sağlıklı Yaşam

  • '' Her Derde Deva ''
  • *****
  • 658
    • Diyabet Rehberim
Kuduz Hastalığı Nedir ?

Kuduz hastalığı hayvanlardan insanlara bulaşan bir viral hastalıktır. Virüsün ana kaynağı kan emici yarasalardır. Hastalık bu yarasalar harici bulaştığı tüm canlıları öldürür. İnsanlara genelde virüsle enfekte olmuş köpeklerden bulaşır.Virüs enfekte köpeğin salyasında bulunur ve deri bütünlüğünü bozulup enfekte tükrüğün içeriye girmesi sonucu hastalık bulaşır. Virüs öncelikle kaslara yerleşir. Daha sonra periferik sinire geçerek merkezi sinir sistemine doğru ilerler. Isırık bölgesi beyne ne kadar uzaksa hastalığın beyne ulaşması o kadar uzun süre alır. Buda tedavi için iyi bir olaydır.

Hastalığa yakalandıktan sonra kurtulan kişi şimdiye kadar sadece bir kişidir. Bu kişide kurtulduktan sonra annesini tanımasına rağmen konuşma ve yürüme gibi yeteneklerini kaybetmiştir ve her şeye yeniden öğrenmek zorunda kalmıştır.Bu yüzden erken tedavi gerçekten önemlidir. Öncelikle saldıran hayvan incelenmelidir.

Eğer durup dururken saldırmışsa hemen hayvan yakalanmalı iyi koşullarda 15 gün bakılmalıdır. Bu süre zarfında ölürse hayvan kuduz virüsü taraması için hayvanın beyni kuduz merkezine gönderilmelidir.

Kuduz Hangi Hayvanlardan Bulaşır?

   Kuduz; çakal, kurt, tilki, kokarca, sırtlan, ayı, yarasa gibi doğadaki tüm vahşi memeliler ve eğer aşılanmamışlarsa köpek, kedi, inek, eşek gibi evcil memeli hayvanlar arasında varlığını sürdürür. Bu hayvanlar tarafından ısırılan insanlara bulaşarak hastalık oluşturur.

Sanıldığının aksine sincap, sıçan, fare, hamster gibi kemirgen hayvanlar ve tavşanlar taşıyıcı değildir ve bu hayvanlar tarafından ısırılma bir risk oluşturmaz.

Kuş, yılan, balık, kaplumbağa, kertenkele ve böceklerde asla kuduz virüsu bulunmaz. Yarasa hariç bütün hayvanlar enfeksiyonun sonucu olarak ölürler. Kan emici yarasalarda virüs tükürük bezlerine yerleşir ve onları hasta etmez fakat diğer hayvanlara ve insanlara bulaştırabilir.   

Kuduz Olan Hayvan Nasıl Anlaşılır?

Hastalığın gidişatına göre üç farklı safhası vardır: prodromal başlangıç dönemi, saldırgan dönem ve felç dönemi. Hastalık belirtileri ortaya çıktıktan 3-7 gün sonra hayvan ölür.
Başlangıç dönemi 2-3 gün sürer. Davranış bozuklukları olur ve beden ısısı artar. Hayvan ısırık bölgesini yavaş yavaş ısırmaya ve tırmalamaya başlar.

Saldırgan dönem 2-4 gün sürer. Kuduz kedi ve köpek başlarda ürkek ve korkak olur, yabancı cisimlere karşı ilgisi artar. Alışık olmadığı gıdaları yeme isteği olur.İştah azalır buna karşın su içme isteğinde belirgin bir artış görülür.Hasta hayvan sık sık idrar yapar, yara yerini kaşır. Gözlerde irileşme ve kızarıklık olur. Hasta hayvanlar loş yerlere saklanmayı sever. Kediler dolap ve kanepe altlarına saklanır..

Bilinç giderek kaybolur ve hırçınlaşarak her şeye karşı olur. Sahibinin emirlerini dinlemez. Her önüne gelen canlıyı bu arada sahibini de ısırır. Köpekler evi terk ederek bir daha geri dönmez. Ağızda bol salya akar. Maksatsız havlama ve miyavlama dikkati çeker. Normalde köpeklerden çok korkan kediler, kuduz hastalığında çekinmeden köpeklere saldırırlar. Tilkilerde korkmadan meskun mahallere gelerek buradaki kedi, köpek ve diğer canlılara saldırarak ısırırlar.

   Felç dönemi 2-4 gün sürer. Hastalık ilerledikçe öncelikle ısırılan organdan başlayan ve daha sonra tüm vücutta felçler meydana gelir.Havlaması değişir ve salyası belirgin olarak artar. Hayvan rahat hareket edemez,dengesini kaybeder, zig-zag çizerek yürür ve daha sonra yere düşer. Tam felç gelişmesinden sonraki 1-2 gün içerisinde hayvan ölür.Klinik belirtiler ortaya çıktıktan sonra tedavisi yoktur.

Kuduza yakalanmış hayvanlar 1 hafta içinde mutlaka ölürler.

Kuduz Hastalığının Bulaşma Şekli?

•  Kuduza yakalanmış bir memeli hayvanın (özellikle köpek) ısırması ve yaralaması ile,
•  Kuduz hayvanın salyasının sıyrık veya çatlak deriye, göz ağız veya buruna temas etmesiyle,
•  Kuduz hayvanın salyası ile bulaşık eşyanın (tasma, yular, dizgin vb.) yaralı deri ile temas etmesi ile,
•  Kuduz hayvan tarafından tırnaklanarak meydana gelen yaralanmalar ile, (hayvanın tırnağı kendi salyası ile bulaşıktır.)
•  Kuduz hayvanın eti ve sütünün çiğ olarak yenmesi ile,
•  Kuduza yakalanmış bir insan ile yakın temasta bulunulması ile bulaşabilir.

Virüs, vücuda girdiği yerde bulunan sinirler yoluyla beyine gider, yerleşir ve orada çoğalır. Virüsün vücuda girmesi ile hastalığın ortaya çıkması arasındaki süreye Kuluçka Dönemi denir. Genel olarak kuluçka süresi insanlarda 2-8 haftadır Hayvanların virüsü bulaştırıcılık süresi de değişkenlik göstermektedir. Kedi ve köpekler klinik semptomların başlamasından 3 ile 10 gün öncesine kadar virüsü bulaştırabilirler.

Kuduz Hastalığının Başlıca Belirtileri Nelerdir?

Kuduz hastalığının belirtileri genellikle hemen görülmeyebilmektedir. Virüslerin vücuda giriş yapmasının bir müddet sonrasında belirtiler kendini göstermeye başlamaktadır.Kuduz hastalığının başlıca belirtileri şunlardır;

•  Halsizlik ve ateş
•  İştahsızlık ve bulantı
•  Baş ve boğaz ağrısı
•  Yorgunluk ve kaşıntı
•  İlerleyen süreçlerde sudan korkma
•  Yutkunmada güçlük çekilmesi
•  Kasılmalar
•  İlerleyen süreçlerde ağızdan salyaların akması
•  Titreme
•  İlerleyen süreçlerde felç oluşması
•  Hiperaktivite
•  Hızlı nefes alış verişi
•  Kuru öksürük gibi belirtiler kuduz hastalığının başlıca belirtileridir.

Kuduz Virüsü Girdiğinde Adale Seğirmeleri Olur

Uyuşma ve virüsün girdiği bölge ve etrafında adale seğirmeleri gibi belirtilerin varlığı kuduz yönünde şüphe uyandıran bulgulardır.

Bunları hallüsinasyon ve aşırı taşkınlık ve huysuzluk ve garip düşünce bozuklukları ve sapmalar, adale spazmları takip eder. En karakteristik bulgu mental sapmaların arasına yani delilik nöbetleri arasına tamamen mental iyilik ve akıllı periyotlar girmesidir.

Hasta Bilincini Kaybeder Komaya Girer

Fakat hastalık ilerledikçe bu durum yavaşça azalarak devam eder ve hasta bilincini kaybederek komaya girer.Parlak ışıklara karşı duyarlılık (fotofobi), hava akımına aşırı reaksiyon (hidrofobi) ve suya karşı aşırı duyarlılık (hidrofobi) hatta dokunma ve gürültüye hassas olmak komadan evvel hastalarda görülen en belirgin özelliklerdir.

Kuduz Ateşi Yükseltir ve Aşırı Terletir

Ateş 40 c°nin üzerine çıkar. Hastalar aşırı terler. Yutma güçlüğü ve tükürük ifrazının artması beraberinde kuduzda tipik bir klinik bulgu meydana getirir. Hastanın ağzı köpürür ve sudan korkma durumu vardır. Genel durum iyice kötüye gider.

Birkaç gün içinde genel felç ortaya çıkar ve hasta komaya girip, ölür.

Kuduz Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılmaktadır?

Kuduz hastalığının tedavinde ise 2 farklı tedavi yöntemlerine başvurulmaktadır. Kuduz hastalığının tedavisinde başvurulan 2 farklı tedavi yöntemleri ise şunlardır;

İlaç tedavisi: Kuduz hastalığının tedavisinde başvurulan tedavi yöntemlerinden olan ilaç tedavisinde oldukça güçlü etkileşimlerinin bulunduğu bazı ilaçlar uygulanmaktadır. Hastane ortamında ve doktor kontrolünde gerçekleştirilen ilaç tedavisi doğrudan ağız yolu ile uygulanabildiği gibi damar yolu ile de uygulanabilmektedir.
 
Kuduz Veya Kuduz Şüpheli Bir Hayvan Tarafından Isırılan Bir İnsanda Yapılması Gerekenler

Şüpheli bir hayvan tarafından ısırılan kişinin yarası sabunlu ya da deterjanlı su ile bolca yıkanmalıdır. Çok basit gibi görülen bu uygulamanın özellikle yüzeysel yaralarda riski % 90 oranında azalttığı saptanmıştır. Yaraya bir antiseptik ( %40-70 lik alkol, iyodin v.b ) uygulanmalıdır

Isırık yarasının beyine yakınlığı virusun beyine ulaşması açısından önemlidir. Yara bölgesi beyine yakın ise en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurmalıdır. Diğer bölge ısırıklarında bu süre 0-36 saat en fazla 72 saat olmalıdır.

Sağlıklı bir görünümü olan köpek, kedi veya diğer bir evcil hayvan insanı ısırdığında, o hayvan hemen yakalanmalı ve 10 gün boyunca gözlem altında tutulmalıdır.Bu süre içinde hayvanda kuduz görülmezse, Korkulacak bir şey yok demektir.

Kuduz şüphesi olan hayvan yakalanıp gözlem tında tutulamıyorsa veya yapılan testler pozitif çıkarsa kısa süre içinde tedaviye başlanmalıdır.

Kuduz serumu gerektiren vakalarda sabunla yıkadıktan sonra yara içine ve etrafına hesaplanan dozda immunglobulin yada serumun enjekte edilebilen en fazla miktarı (hatta mümkünse tümü) enjekte edilmelidir. Eğer ısırık çok büyükse ve yaraya dikiş atmak zorunlu ise yara dudakları etrafına mutlaka kuduz serumu ve immunglobulini uygulanarak dikiş atılmalıdır.

Temas sonrası uygulamada yara bakımı ve kuduz serumu uygulamasından sonra aşılamaya geçilmelidir. Aşılamada mutlaka bağışıklama gücü yüksek, uygulaması kolay ve en önemlisi nörolojik yan etkileri olmayan hücre kültürü aşıları kullanılmalıdır.

Ülkemizde hücre kültürü aşısı olarak HDCV(Human Diploid Cell Vaccine) ve VERO (Verorab) bulunmaktadır. Her iki aşının da bağışıklama gücü ve yan etki açısından hiçbir farkı yoktur. Üretimlerinde aynı aşı suşu kullanıldığı için birbirlerinin yerine kullanılabilirler ya da zorunlu hallerde aşılamaya birisi ile başlayıp diğeri ile devam edilebilir.

Kuduz aşısı 0., 3., 7., 14., ve 28 günlerde 5 doz olmak üzere intramuskuler yoldan ve mutlaka deltoid adaleden bebeklerde ise uyluğun anterolateral kısmından yapılmalıdır. Aşılama şemasına uygun olarak yapılan aşılama ile % 100 oranında başarı sağlanmaktadır.

Bu aşılar ile şimdiye kadar aşılama ve acil müdahale şemasına uygun olarak sürdürülen tedavilerde hayatını kaybeden kuduz olgusuna rastlanmamıştır.

Her iki tip aşının uygulanmasında çok nadir olarak aşı yerinde ağrı, kızarıklık, şişlik, ateş gibi bilinen aşı yan etkileri görülebilir.

Kuduz Bulaşma Öncesi Aşılama Yapılabilir mi?

Bulaşma öncesi aşılamanın önerildiği risk altındaki kişiler şunlardır; veteriner hekimler, enfeksiyon hastalıkları ile ilgili laboratuar personeli, kuduz vakalarına bakmakla görevli özel bölümlerde ve kornea nakli yapılan bölümlerde çalışan hastane personeli, kuduza hassas evcil hayvanlar ile devamlı teması olanlar.

Bulaşma öncesi aşılama uygulaması için 0., 7., 28. günlerde toplam üç doz aşı uygulanması yeterlidir.Kullanılacak aşıların mutlaka hücre kültürü aşıları olması (HDCV ve Verorab) gerekmektedir.

Bu uygulama, virusla temas halinde kuduz serumu uygulanması gereksinimini ortadan kaldırmakta ve uygulanacak aşı sayısını azaltmaktadır. Temas öncesi şemaya göre aşılanmış bir kişiye virüsle temas olasılığı halinde 0. ve 3. günlerde uygulanacak 2 doz rapel aşı yeterli olacaktır.

Kuduz Hastalığından Korunmak için Bunlara Dikkat Edin

•  Evcil hayvanlar kontrol altında tutulmalı.Özellikle geceleri serbest bırakmamaya çalışın.
•  Evde beslediğiniz hayvanların kuduz aşılarını zamanında yaptırın.
•  Tanımadığınız hayvanlara yaklaşmayın ve oynamayın.
•  Hasta gibi görünen hayvanlara yardım etmek için dokunmayın.
•  Ölü hayvanlara yaklaşmayın ve dokunmayın.








Sağlıkla Kal .....
Linkleri görebilmeniz için izniniz yok! Üye ol veya Giriş yap
Linkleri görebilmeniz için izniniz yok! Üye ol veya Giriş yap