Düşük Kan Şekeri (Hipoglisemi) Ne Anlama Gelir?

  • 0 yorum
  • 899 görüntüleme

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

*

Çevrimdışı Sağlıklı Yaşam

  • '' Her Derde Deva ''
  • *****
  • 640
    • Diyabet Rehberim
Düşük Kan Şekeri (Hipoglisemi) Ne Anlama Gelir?
« : 08 Aralık 2017, 21:13:49 »
Düşük Kan Şekeri (Hipoglisemi) Ne Anlama Gelir?

Düşük kan şekeri diğer adı ile hipoglisemi; kan şekerinin 50 mg/dL’nin altına inmesidir. Normalde kan şekeri açlıkta 60 mg/dL’nin altına inmez. 3-4 gün yemek yenmese bile vücut, şekerin daha da aşağı düşmesini önler. Özellikle beyin ve kalp gibi yaşamsal organların tek enerji kaynağı şekerdir. Kan şekerindeki ani düşüşler, bu organların çalışmasını anında etkiler. Beynimizin tek enerji kaynağı şeker olduğu için kan şekerinin uzun bir süre düşük düzeyde olması hayati tehlike taşımaktadır.

Kan şekerinin düşmesi önemli midir?

Evet. Beyin, kalp gibi yaşamsal önemi olan organlarımızın tek enerji kaynağı şekerdir. Kan şekerinin düşmesi bu organların çalışmasını hemen etkiler. Ayrıca kan şekeri düşüklüğü; meydana getirdiği yakınmalarla, diyabetli hastaları gerçekten rahatsız eder.

Hangi diyabetlilerde kan şekeri düşer?

Sadece tıbbi beslenme tedavisi (diyet) ile tedavi olanlarda kan şekeri düşmez. Kan şekeri düşüklüğünün en sık rastlanan nedeni; şeker düşürücü ilaçların yanlış, hatalı, kontrolsüz kullanımı veya bu ilaçlarla yemek öğünleri ve bedensel faaliyetler arasındaki dengenin sağlanamamasıdır.

Örneğin; şeker düşürücü hapların veya insülinin yanlışlıkla veya doktorunuzun önerisi dışında fazla miktarda kullanılması kan şekerini düşürebilir.

İnsülini şırıngaya dikkatle çekmemek, iyi görememe sonucu fazla insülin yapmak da kan şekerini düşürebilir.

Bazen ilaçlar normal dozda alınmasına rağmen, yemek öğünleri atlanırsa veya unutulup yemekler vaktinde yenmezse alınan ilaçların etkisi ile kan şekeri düşebilir.

Ara öğünlerin ihmal edilmesi hipoglisemiye zemin hazırlayabilir. Unutulan ara öğün sonrası hipoglisemi belirtileri ortaya çıkabilir.

Bazen ilaçlar ve yemek öğünleri ile ilgili bir sorun olmamasına karşın normalden fazla hareket yapmak da şekeri düşürür.

Örneğin; yürümek, alışveriş yapmak, yük taşımak, uzun yolda otomobil kullanmak, normal dışı ev işleri, ev temizliği kan şekerinizi düşürebilir. Böyle durumlarda önceden ilacınızı azaltmalı veya ek yiyecek yemelisiniz.

Bazı ilaçlar, şeker düşürücü ilaçlarınızın etkisini arttırarak kan şekerini düşürebilir. Bu nedenle şeker düşürücü ilaçlarınızdan başka ilaç kullanmanız gerekiyorsa mutlaka doktorunuza sorun ve diyabetli olduğunuzu bildirin.

Alkol alınması ile de kan şekeri düşebilir; akşam alkol alımı ile gece yarısı ve sabaha doğru kan şekeri düşebilir.

Hipoglisemi belirtileri nelerdir?

Hipogliseminin belirtileri; şekerin düşme hızına ve kan şekerinin düzeyine bağlıdır. Örneğin; insülin gibi kan şekerini çok çabuk etkileyen ilaçlara bağlı hipoglisemi belirtileri çok belirgindir. Bu belirtiler arasında;

1- Hafif Hipoglisemi Belirti ve Bulguları:

 - Dudakta ve dilde karıncalanma
 - Açlık hissi
 - Baş ağrısı
 - Terleme
 - Çarpıntı
 - Halsizlik yada titreme
 - Solukluk
 - Huzursuzluk

2- Orta Derece Hipoglisemi Belirti ve Bulguları:

 - Konuşma bozukluğu
 - Davranış değişikliği
 - Bulanık görme
 - Yürüme güçlüğü
 - Konsantrasyon güçlüğü
 - Uyku hali
 - Şaşkınlık, uyuşukluk
 - Sinirlilik
 - Baş ağrısı
 - Karın ağrısı

3- Ciddi Hipoglisemi Belirti ve Bulguları:

 - Cevap yetersizliği
 - Uykudan uyanamama
 - Nöbet
 - Bilinç kaybı

Etraftakiler hastanın renginin solduğunu ve terlediğini görürler. Bu belirtiler çok kısa sürede saniyeler, dakikalar içinde ortaya çıkar. Durum daha da ilerlerse nefes darlığı, şuur kaybı ve koma gelişebilir.

Ağızdan kullanılan haplara bağlı şeker düşmeleri daha yavaş gelişir. Hafif durumlarda; açlık hissi, baş ağrısı, sersemlik hissi, dikkati toplayamama gibi belirtiler yanında kişilik değişiklikleri ortaya çıkar. Çabuk sinirlenme, anlamsız konuşmalar, şaşkınlık hissi, konuşurken kontrolü kaybetme görülebilir. Bazen de hiçbir belirti görülmeyebilir.

Düşük şeker mutlaka erkenden tanınmalıdır.

Hipoglisemiden nasıl korunmalıdır?

Hipogliseminin tedavi edilmesinin yanında; hipoglisemiye neden olan faktörler ortadan kaldırılmalı ve hastanın bu duruma gelmesi önlenmelidir. Hipoglisemiden dolayı bazen hastalar; ilaçları ve doktoru suçlayarak tedaviyi bırakabilmektedir.

Hastalar hekimlerine haber vermeden ilaçlarının miktarını değiştirmemelidir.

Şeker düşürücü ilaçlar hep aynı saatte alınmaya çalışılmalıdır.

İlaçtan sonra yemekler düzenli yenilmeli; ara öğünler ihmal edilmemelidir.

İlaçların ve yiyeceklerin kan şekerini nasıl etkilediğini görebilmek için, evde düzenli olarak kan şekeri ölçümleri yapılmalıdır.

Alışveriş, spor, yürüyüş, otomobil kullanma gibi olağandışı bedensel faaliyette bulunulacaksa önceden kan şekeri ölçülmeli ve hastalar yanlarında mutlaka ek yiyecek bulundurmalıdırlar.

Spor öncesi ve sonrası kan şekeri kontrolü yapılmalıdır.

Ek ilaç kullanmak gerekiyorsa mutlaka hekime danışılmalıdır.

Hastalar yanlarında diyabetli olduğunu bildirir bir kimlik bulundurmalıdır. Böylece gerektiğinde hızlıca yardım sağlanabilir.

Kan Şekerim Düştüğünde Ne Yapmalıyım?

Şuuru açık olan hastada belirtiler görüldüğünde mutlaka ağızdan şekerli yiyecekler alınmalıdır.

Belirtiler hafifse 1 elma, kuru üzüm, reçel, 4-5 kesme şeker, şekerli içecekler, meyve suyu, şekerli bisküvi rahatlıkla alınabilir. O anda kan şekerine bakılması yerinde olur.

Hastanın şuuru kapalı ise, ağızdan kesinlikle yiyecek verilmez.

HİPOGLİSEMİ NASIL ÖNLENİR?

* İnsülin veya ağızdan alınan şeker düşürücü haplar uygun dozlarda ve uygun zamanlarda alınmalıdır.

(örn; hızlı etkili insülin yaptıktan hemen sonra 5 dakika içerisinde yemek yenilmeli)

* Kan şekerleri uygun aralıklarla izlenmelidir.

* Her öğün sonunda yenilen besin miktarı kaydedilmeli, yenilen besinler % 50 den az yenilmiş ise ilave yiyecek yenmelidir.

* İnsülin enjeksiyonu yapılırken yağ dokusu yumruları oluşmuş (lipohipertrofi) bir bölgeden sonra, lipohipertrofi olmayan bir bölgeye yapılacaksa doz azaltılarak yapılmalıdır.

* Araç kullanmadan önce ana veya ara öğünler alınmalı. Uzun seyahatlerde uygun molalar verilmeli ve mutlaka el altında karbonhidrat bulundurulmalıdır.

* Her zamankinden daha aktif bir ev işi veya egzersiz yapıldıysa ilave bir ara öğün alınmalıdır.

* Planlı bir egzersiz yapılacaksa insülin dozu azaltılmalı veya karbonhidrat arttırılmalıdır. Egzersiz planlanmamışsa mutlaka ilave karbonhidrat alınmalıdır.

GEBELİK VE HİPOGLİSEMİ

Anne karnındaki bebek yüksek kan şekeri, yüksek keton düzeyi ve kan şekerindeki oynamalardan hipoglisemiye göre daha fazla etkilenir. Bu nedenle gebe diyabetlilerde kan şekeri düzeyi, diyabetli olmayan bir gebe ile olabildiğince aynı seviyelerde tutulmalıdır.
 Gebe diyabetliler düşük kan şekerine alışırlar ve hipoglisemiyi fark edemeyebilirler. Hafif ve orta derecede hipoglisemiler daha sık görülür. Bu nedenle gebelerde kan şekerinin düzenli izlenmesi önemlidir.

Yaşlılık ve Hipoglisemi

Yaşlı diyabetik hastalar hipoglisemi ve hiperglisemi için daha fazla risk altındadırlar, Çünkü onlarda düzensiz besin alımı, birden fazla sağlık sorunu, çok sayıda ilaç kullanımı, sağlık durumunda değişiklikler veya iletişim yetersizliği daha sık görülür. Hipogliseminin belirti ve bulguları tanımlanabilse bile aşağıdaki sonuçlardan dolayı
yaşlı diyabetlilerde değişiklikleri anlamak daha güçtür.

Yaşlılarda hipogliseminin tipik belirti ve bulguları olmayabilir. Uzun yıllar diyabet olan yaşlıların çoğu başlangıç belirtisi olan otonomik belirtileri (tremor, sinirlilik, çarpıntı, terleme, anksiyete, solukluk) hissetmesini engelleyen otonomik sinir hasarına sahiptir. Bu nedenle yaşlıların çoğu hipoglisemi belirtilerini hissetmeyebilir vebundan dolayı şikayet etmez.

Yaşlıların çoğu kendilerini nasıl hissettiklerini ifade edemeyebilirler.Uzun süre tedavi gören bireyler açık iletişimi engelleyen afazi (konuşmada yetersizlik) gibi belirli derecelerde nörolojik hasarlara sahip olabilirler.

Demanslı ya da konfüze yaşlı hastalarda, yaşlıların mental durumundaki değişiklikleri tanımlamak güç olabilir. Ani konfüzyon, iritabilite veya uykusuzluk gibi değişiklikler kontrolsüz kan glikozu seviyelerinin göstergeleri olabilir.
Yaşlıların sıklıkla benzer belirtileri olan başka hastalıkları vardır. Örneğin,hipertansif bir hastada hipoglisemiden dolayı sersemlik, halsizlik ve baş ağrısı olabilir ve hipertansiyon olmayabilir.

EGZERSİZ VE HİPOGLİSEMİ

 Egzersizden önce bir ara öğün alınmalıdır. Egzersiz sırasında hipoglisemi belirtileri hissediliyorsa egzersize ara verilmelidir. Hemen kan şekeri ölçülmeli ve hızlı etkili bir karbonhidrat alınmalıdır. Egzersize devam edilmek isteniyorsa 15 dakika dinlenilmeli, bir ara öğün alındıktan
sonra devam edilmelidir.

 Yoğun bir egzersiz yapıldıysa bu egzersizin etkisinin 18- 24 saate kadar uzayabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle de egzersiz sonrası yine kan şekeri düzenli ölçülmeye devam edilmelidir.

 Egzersiz sırasında hipoglisemi atakları olan ve / veya gece hipoglisemileri olan diyabetlilerde cinsel ilişki sırasında hipoglisemiyaşama riski daha yüksektir. Hipoglisemiyi önlemek için insülin vebeslenme düzeyleri ayarlanmalıdır.

 ALKOL VE HİPOGLİSEMİ

Alkolün miktarı ve aç karnına alkol almak hipoglisemi geçirme olasılığını arttırır. Kan şekeri düzeyi düşmeye başladığında alkol, karaciğerden glikoz salınımını azaltır.

Bu nedenle; Gece alkol alındıktan sonra birkaç saat bir şey yenmezse sabahınerken saatlerinde önemli bir hipoglisemi riski olabilir. Gerekirse insülin dozu ayarlanmalı mutlaka kahvaltı yapılmalıdır.

Alkol alırken öğünleri kaçırmamak ve düzenli atıştırmak önemlidir. Hipoglisemi belirtileri sarhoşluğa benzediği için hipogliseminin tanınması güçleşebilir. Çevredeki kişiler bu konuda bilgilendirilmelidir.

Cinsel ilişlki ve Hipoglisemi

Egzersiz sırasında hipoglisemi atakları olan ve/veya gece hipoglisemileri olan diyabetlilerde cinsel ilişki sırasında hipoglisemi riski daha yüksektir. Bu nedenle cinsel ilişki öncesi ve sonrasında insülin dozunu ayarlamak ve ara öğün almak gerekebilir. Aynı zamanda alkollü olmak da cinsel ilişki sırasında ve sonrasında hipoglisemi riskini arttıracaktır.

Kalp Hastalığı ve Hipoglisemi

Hipoglisemi sırasında oluşan taşikardi eğer bir kalp rahatsızlığı varsa,tehlikeli olabilir. Bu nedenle kan glikozunun düzenli aralarla kontrol edilmesi önemlidir. Kan glikozunun hafifçe yüksek seyretmesi hipoglisemiye tercih edilebilir.

HİPOGLİSEMİ TEDAVİSİ NASIL YAPILMALIDIR?

Hipoglisemi belirtilerini hissetme diyabetliler arasında farklılık gösterebilir. Ancak, çoğu diyabetli her zaman aynı hipoglisemi belirtilerini hisseder.

Hipoglisemi Görülme Zamanları;

 *Yemeklerden önce,

 *Ağır bir egzersiz sırasında veya sonrasında,

 *İnsülinin etkisinin en üst noktaya çıktığı saatlerde,

 *Bazen de uyku sırasında görülebilir.

Hipoglisemi Durumunda Neler Yapılır?

*Hipoglisemiyi hızla tedavi etmek önemlidir. Eğer kan şekeri ölçme aletiniz varsa, kan şekerinizi hemen ölçerek sonucuna göre hipoglisemi tedavinizi yapınız.

*Eğer kan şekerinizi hemen ölçme imkanınız yok ise, kendinizde gözlemlediğiniz belirti ve bulgularınıza göre, hipoglisemi tedavinizi yapınız.

Hafif Belirtilerde Yapılması Gerekenler;

Bilinç açık ve yutulabiliyorsa

10-15 gr karbonhidrat alınmalıdır.

10-15 gr karbonhidrat içeren yiyecekler;

* 2-3 adet kesme şeker (her biri 5 gr)
* ¾ su bardağı meyve suyu veya kola (diyet kola değil normal kola)
* 3 çay kaşığı bal veya şekerli su
* ½ fincan dondurma
* 1 su bardağı süt
* 6 adet tuzlu kraker

Orta ve Ciddi Belirtilerde Yapılması Gerekenler;

Bilinç açık ve yutulabiliyorsa 30 gr çabuk emilen karbonhidrat alınır.

* 6 adet kesme şeker
* Hafif belirtilerde listelenmiş karbonhidratlardan ikisi
* İlk verilecek karbonhidrat yüksek şeker içermelidir.

Yanıt Alınamayan Durumlarda Yapılması Gerekenler;

♦Cilt altına veya kas içine Glukagon uygulanmalıdır. (25 kg altındaki çocuklara 0.5 mg, 25 kg üzerindekilere 1 mg olacak şekilde)

Gastrik Tüple (mide) Beslenen Hastalara;

* Likit glikoz ( gazoz vb.) ve su verilir.

* Beslenme tüpünü tıkayabileceğinden dolayı meyve suyu kullanılmamalıdır.

 * Gece oluşan hipoglisemiyi tespit etmek veya önlemek için
haftada 1 defa gece saat 03 „de kan şekeri ölçülmelidir. Kan şekeri > 65 mg/dl olmalıdır.

 * Yatarken kan şekeri 100 -120 mg/dl‟ nin altında olmamalıdır.

 * Motorlu araç kullanmadan önce kan şekeri ölçülmelidir. Direksiyonda iken hipoglisemiyi hissederseniz aracı yolun kenarına çekerek hipogliseminizi düzeltiniz.

 * Diyabetli birey ve çevresi hipoglisemi belirtilerini ve tedavisini
mutlaka bilmelidir.

 * Diyabetli birey her zaman yanında bir tanıtım kartı taşımalıdır.

Diyabetli Kimlik Kartı veya Künye: Şeker hastaları kan şekerlerinin düştüğünü hissederler. Ancak,bazen herhangi bir belirti olmadan aniden şeker düşmesi gelişebilir. Böyle bir olasılık nedeniyle,diyabeti olan bütün hastalar, kendilerinin diyabetli olduğunu bildiren ve her zaman yanlarında taşıyacakları bir künye ya da bir diyabetli kimlik kartı bulundurmalıdırlar.
Bayılmış veya konuşamayacak durumda olduğunuzda bu tanıtım kartı size yardımcı olmaya
çalışanlara sorunun ne olduğunu anlatacak ve ihtiyaç duyduğunuz tedaviye daha çabuk kavuşmanızı sağlayacaktır.
Yanınızda taşıdığınız bu tanıtım kartında adınız, telefonunuz, doktorunuzun telefon numarası ve bir yakınınızın telefon numarası yazılı olmalıdır.
Ayrıca bu kartta acil durumda (hipoglisemi) yardım için yapılacaklar yazılı olabilir.
Örneğin;
• Baygınsam veya hareketlerimde değişme görürseniz ve yutkunamıyorsam ağız yoluyla bir şey
vermeye çalışmayınız.
• Eğer yutabilecek durumda isem şeker ya da tatlı bir içecek veriniz.
• Eğer şekerli içecekten sonra kendime gelmezsem acilen hastaneye götürünüz.


« Son Düzenleme: 29 Aralık 2017, 14:17:37 Gönderen: esudur »
Sağlıkla Kal .....
Linkleri görebilmeniz için izniniz yok! Üye ol veya Giriş yap
Linkleri görebilmeniz için izniniz yok! Üye ol veya Giriş yap